Στη δημόσια συζήτηση έχουν μπει τα τελευταία χρόνια τα όρια ηλικίας στην οδήγηση, με αφορμή σοβαρά τροχαία τα οποία προκαλούν συχνά ηλικιωμένοι οδηγοί. Προς ώρας, δεν υπάρχουν περιορισμοί ούτε στην Ελλάδα ούτε στις άλλες χώρες της Ευρώπης.
Εξετάζονται προτάσεις που προβλέπουν μικρότερη διάρκεια ισχύος των αδειών για οδηγούς άνω συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου
Το ερώτημα «μέχρι ποια ηλικία μπορούμε και είναι ασφαλές να οδηγούμε» παραμένει, αν και ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας έχει γίνει πιο αυστηρός για όσους οδηγούς προχωρημένης ηλικίας αποδεδειγμένα δεν διαθέτουν την ικανότητα να κινούνται με ασφάλεια με το αυτοκίνητό τους.
Έτσι, κατά τη διαδικασία της ανανέωσης των αδειών οδήγησης, απαιτείται ταυτόχρονα η επαναξιολόγηση της ικανότητας ενός ηλικιωμένου οδηγού έπειτα από ένα τροχαίο ατύχημα. Επίσης, οι ιατρικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλεται υποχρεωτικά ένας ηλικιωμένος οδηγός όταν κσυμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας του πρέπει να τηρούνται σε ένα άμεσα προσβάσιμο από τις αρμόδιες αρχές ψηφιακό αρχείο, στο οποίο εμφανίζεται και ο γιατρός που έχει κάνει τη γνωμάτευση.
Στον ψηφιακό φάκελο του οδηγού περιλαμβάνεται επιπλέον και το ιατρικό ιστορικό το οποίο αντλείται μέσω του ΗΔΙΚΑ, επιτρέποντας τη διασταύρωση των γνωματεύσεων για την ανανέωση της άδειας οδήγησης με τις παθήσεις που αντιμετωπίζει ο υποψήφιος οδηγός.
Το ζήτημα απασχολεί συνολικά την Ευρώπη, η οποία εξετάζει ευρύτερες αλλαγές γύρω από τα διπλώματα οδήγησης και τους κανόνες κυκλοφορίας, με στόχο να περιορίσει τα τροχαία ατυχήματα και να ενισχύσει την ασφάλεια όλων των χρηστών του οδικού δικτύου.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ήδη δρομολογηθεί σημαντικές μεταρρυθμίσεις που αφορούν τους νέους οδηγούς, με αυστηρότερες διαδικασίες εκπαίδευσης και αξιολόγησης, καθώς και ειδικές δοκιμαστικές περιόδους. Τα ίδια αντανακλαστικά αναμένεται να επιδείξει και στην κατηγορία των ηλικιωμένων οδηγών.
Όρια ηλικίας στην οδήγηση: Τι δείχνει έρευνα
Πρόσφατη έρευνα στην Ισπανία έδειξε ότι τα τελευταία χρόνια τα σοβαρά τροχαία ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται ηλικιωμένοι οδηγοί έχουν αυξηθεί σημαντικά. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 356 σοβαρά περιστατικά, έναντι 160 την αντίστοιχη περίοδο του 2020. Επίσης έχουν αυξηθεί κατά 71% οι θάνατοι ηλικιωμένων από τροχαία, ενώ σημαντική είναι και η αύξηση των σοβαρών τραυματισμών.
Όσον αφορά στα αίτια των τροχαίων, τα στοιχεία δείχνουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα ατυχήματα συνδέονται με μειωμένη προσοχή, καθυστερημένα αντανακλαστικά ή δυσκολία εκτίμησης των συνθηκών κυκλοφορίας από τους ηλικιωμένους οδηγούς. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και εξετάζει διάφορα σενάρια για το μέλλον των αδειών οδήγησης στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Ωστόσο, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια οριστική απόφαση για γενική αφαίρεση διπλωμάτων, εξετάζονται προτάσεις που προβλέπουν μικρότερη διάρκεια ισχύος των αδειών για οδηγούς άνω συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου, άλλα και συχνότεροι ιατρικοί έλεγχοι που μπορούν όλο και πιο εύκολα να οδηγήσουν σε οριστική απώλεια διπλώματος.
Στις τελευταίες ευρωπαϊκές συζητήσεις υποστηρίζεται η ιδέα τα κράτη-μέλη θα μπορούν να μειώνουν τη διάρκεια ισχύος της άδειας οδήγησης για την κατηγορία 65+, επιβάλλοντας συχνότερες ιατρικές εξετάσεις ανάλογα με τις εθνικές πολιτικές που θα επιλέξουν να εφαρμόσουν.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι οικογενειακοί γιατροί να έχουν τη δυνατότητα ή ακόμα και την υποχρέωση να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές όταν διαπιστώνουν προβλήματα υγείας που ενδέχεται να επηρεάζουν την ασφαλή οδήγηση, με ποινικές συνέπειες σε περίπτωση που αποκρύψουν ή δεν ελέγχξουν επακρώς κάτι.
Το ενδιαφέρον των ειδικών επικεντρώνεται κυρίως στην όραση, στη γνωστική λειτουργία και στην καρδιαγγειακή κατάσταση των οδηγών, παράγοντες που θεωρούνται καθοριστικοί για την ασφαλή συμμετοχή στην κυκλοφορία. Για παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται υπό εξέταση η καθιέρωση υποχρεωτικών τεστ οπτικής οξύτητας για όλους τους οδηγούς άνω των 70 ετών, τα οποία θα επαναλαμβάνονται ανά τριετία και σε περιπτώσεις σοβαρής μείωσης της όρασης οι αρχές θα μπορούν να αρνούνται την ανανέωση της άδειας οδήγησης.
