Παρουσία συγγενών θυμάτων της σιδηροδρομικής τραγωδίας των Τεμπών, το Δημοτικό Συμβούλιο Λάρισας ενέκρινε ομόφωνα το βράδυ της Τρίτης τη δημιουργία και τοποθέτηση της μεταλλικής γλυπτικής σύνθεσης με τίτλο «Το Δένδρο του αγώνα για Δικαιοσύνη», αφιερωμένης στη μνήμη των 57 θυμάτων της πολύνεκρης τραγωδίας.
Το μνημείο θα τοποθετηθεί στο Πάρκο των Χρωμάτων, στο Πάρκο Χατζηχαλάρ και θα είναι έτοιμο σε περίπου έξι μήνες από την έναρξή του. Η αποψινή, ήταν μια συνεδρίαση με έντονη συγκινησιακή φόρτιση, αλλά και κλίμα καθολικής συναίνεσης από όλες τις παρατάξεις. Χαρακτηριστική στιγμή ήταν η ολοκλήρωση της συζήτησης, με την πρόεδρο του σώματος, Γαρυφαλλιά Καρυστιανού, συγγενή θύματος της τραγωδίας, να ξεσπά σε λυγμούς.
Θανάσης Μαμάκος: «Η Λάρισα οφείλει να σταθεί στο ύψος αυτής της ευθύνης»
Ο δήμαρχος Λαρισαίων Θανάσης Μαμάκος χαρακτήρισε τη συνεδρίαση μία από τις πιο σημαντικές και φορτισμένες στιγμές για το Δημοτικό Συμβούλιο, υπογραμμίζοντας πως η απόφαση δεν αφορά απλώς μια τεχνική ή καλλιτεχνική παρέμβαση, αλλά «μια βαθιά ανθρώπινη, ιστορική και ηθική πράξη».
Όπως ανέφερε, η Λάρισα βίωσε την τραγωδία «σχεδόν ως δική της πληγή», καθώς από την πρώτη στιγμή βρέθηκε στο πλευρό συγγενών και τραυματιών, γεγονός που δημιούργησε την ανάγκη για έναν μόνιμο τόπο μνήμης και περισυλλογής στην πόλη.
Ο κ. Μαμάκος στάθηκε ιδιαίτερα στον τίτλο του έργου, σημειώνοντας πως δεν πρόκειται μόνο για ένα μνημείο μνήμης ή θλίψης, αλλά για ένα «Δένδρο του αγώνα για Δικαιοσύνη», τίτλος που προέκυψε μέσα από τον διάλογο με τις οικογένειες των θυμάτων.
Περιγράφοντας τη συμβολική διάσταση του έργου, τόνισε πως το δέντρο που υψώνει τα κλαδιά του προς τον ουρανό, οι βαθιές ρίζες και η ζυγαριά της δικαιοσύνης αποτυπώνουν όχι μόνο τη θλίψη, αλλά και την απαίτηση της κοινωνίας να μη συνηθίσει την απώλεια και να μη συμφιλιωθεί με τη λήθη.
Ο δήμαρχος εξήγησε ακόμη πως το έργο εντάσσεται σε μια «τριλογία μνήμης» μαζί με τα αντίστοιχα μνημεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τα οποία έχουν δημιουργήσει η εικαστικός Μαρία Μανδάκη και η εταιρεία «Δια πυρός και σιδήρου» του Γιάννη Σαντεξή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην επιλογή του Πάρκου των Χρωμάτων ως σημείου τοποθέτησης, επισημαίνοντας πως πρόκειται για έναν ανοιχτό, ζωντανό και προσβάσιμο χώρο, συνδεδεμένο με τη νεότητα και τη ζωή, στοιχείο με έντονο συμβολισμό αφού στα Τέμπη χάθηκαν κυρίως νέα παιδιά.
«Η μνήμη δεν είναι στατική. Η μνήμη είναι ευθύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως το μνημείο φιλοδοξεί να γίνει ένας τόπος μνήμης, περισυλλογής και τιμής, όπου οι πολίτες θα μπορούν να σταθούν, να θυμηθούν και να αναλογιστούν.
Άλμα Λάτα: «Θέλουμε δικαιοσύνη για τα παιδιά μας»
Σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα μίλησε η μητέρα της αδικοχαμένης Κλαούντια, Άλμα Λάτα, η οποία ευχαρίστησε το Δημοτικό Συμβούλιο, τον δήμαρχο και συνολικά την κοινωνία της Λάρισας για τη στήριξη προς τις οικογένειες των θυμάτων.
Η κ. Λάτα τόνισε πως η τραγωδία των Τεμπών δεν πρέπει να ξεχαστεί ποτέ και πως το μνημείο θα λειτουργήσει ως διαρκής υπενθύμιση για τις επόμενες γενιές.
Εξήγησε ότι ο τίτλος «Δέντρο Δικαιοσύνης» επελέγη επειδή η τραγωδία συνέβη λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Λάρισα, ενώ επανέλαβε την απαίτηση των οικογενειών να αποδοθούν ευθύνες και να τιμωρηθούν όσοι ευθύνονται για το δυστύχημα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη στήριξη που έλαβαν οι συγγενείς από την πρώτη στιγμή από τους πολίτες της Λάρισας, κάνοντας ειδική μνεία στους ανθρώπους που έσπευσαν να δώσουν αίμα για τους τραυματίες στα νοσοκομεία της πόλης.
Μαρία Μανδάκη: Το «Δέντρο του Αγώνα για τη Δικαιοσύνη» και ο συμβολισμός του έργου
Ιδιαίτερο βάρος στη συνεδρίαση είχε η παρουσίαση της εικαστικού Μαρίας Μανδάκη, δημιουργού των μνημείων για τα Τέμπη σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η οποία παρουσίασε αναλυτικά τη φιλοσοφία και τη μορφή του έργου που προτείνεται για τη Λάρισα.
Όπως ανέφερε, το μνημείο της Λάρισας έρχεται να λειτουργήσει ως ο «επίλογος» της καλλιτεχνικής τριλογίας για την τραγωδία των Τεμπών, συνδέοντας συμβολικά τις τρεις πόλεις.
Η ίδια σημείωσε πως ο τίτλος τροποποιήθηκε έπειτα από επιθυμία συγγενών θυμάτων, ώστε να αποτυπώνει όχι απλώς μια αναφορά στη δικαιοσύνη, αλλά τον συνεχή και επίπονο αγώνα για την αναζήτησή της.
Περιγράφοντας το έργο, εξήγησε ότι πρόκειται για μια εξ ολοκλήρου μεταλλική σύνθεση από σίδηρο, τοποθετημένη πάνω σε πέτρινο βράχο. Οι ρίζες του δέντρου θα είναι μεγαλύτερες και βαθύτερες, συμβολίζοντας πως ο πόνος έχει «ριζώσει» στις ψυχές των ανθρώπων και στην κοινωνία.
Ο κορμός θα εμφανίζεται φθαρμένος και ταλαιπωρημένος, ενώ τα κλαδιά θα εκτείνονται προς τον ουρανό «σαν χέρια που αναζητούν την αλήθεια». Από το έργο θα αναδύεται ένα χρυσό χέρι της δικαιοσύνης, το οποίο θα κρατά μια ζυγαριά με 57 χρυσά πουλιά, συμβολίζοντας τις ψυχές των θυμάτων.
Σύμφωνα με την εικαστικό, πάνω στα πουλιά θα είναι χαραγμένα τα ονόματα των θυμάτων, ενώ η ζυγαριά θα εμφανίζεται «γερμένη από το βάρος της επιθυμίας και της ελπίδας για δικαιοσύνη».
Η κ. Μανδάκη υπογράμμισε πως στόχος του έργου δεν είναι να διχάσει ή να οξύνει τα πνεύματα, αλλά να λειτουργήσει ως σημείο ενδοσκόπησης και συλλογικού στοχασμού για την κοινωνία.
Αναφερόμενη στην κατασκευή, σημείωσε πως το μνημείο θα είναι απολύτως χειροποίητο, «με κόπο, φωτιά, αμόνι και ψυχή», σε συνεργασία με την εταιρεία «Δια πυρός και σιδήρου».
Για την επιλογή του Πάρκου των Χρωμάτων, εξήγησε πως θεωρεί ότι είναι ο καταλληλότερος χώρος, καθώς πρόκειται για ένα ανοιχτό και φωτεινό σημείο της πόλης, χωρίς άλλα μνημεία, που θα επιτρέψει στο έργο να αποκτήσει τη μοναδικότητα και την ορατότητα που απαιτεί ο συμβολισμός του.
Γιάννης Σαντεξής: «Θα δώσουμε την ψυχή μας για το έργο»
Ο εκπρόσωπος της εταιρείας «Δια πυρός και σιδήρου», Γιάννης Σαντεξής, ανέφερε πως η ομάδα του θα δώσει «το 100%» για την υλοποίηση του έργου, όπως συνέβη και με τα αντίστοιχα μνημεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Εξήγησε πως το μνημείο θα είναι εξ ολοκλήρου χειροποίητο και πως η κατασκευή του θα απαιτήσει περίπου πέντε έως έξι μήνες.
Παράλληλα, σημείωσε πως θα χρησιμοποιηθούν υλικά υψηλής αντοχής, ανάλογα με εκείνα που χρησιμοποιούνται στη ναυπηγική, με ανεξίτηλα χρώματα και πενταετή εγγύηση, ενώ θα εγκατασταθεί και αλεξικέραυνο λόγω της μεταλλικής κατασκευής.
Ο ίδιος ανέφερε πως στόχος είναι το έργο να λειτουργεί ως ένα μόνιμο σημείο μνήμης για τους πολίτες, ώστε «να περνάει ο κόσμος και να μην ξεχνάει».
Οι τοποθετήσεις της αντιπολίτευσης
Ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας Δημήτρης Δεληγιάννης χαρακτήρισε την 28η Φεβρουαρίου 2023 ημέρα που άφησε «βαρύ αποτύπωμα» σε ολόκληρη τη χώρα, σημειώνοντας πως το μνημείο δεν θα είναι απλώς ένας τόπος μνήμης, αλλά «ένα μνημείο διεκδίκησης και ευθύνης».
Στάθηκε ιδιαίτερα στη φράση «αγώνας για δικαιοσύνη», λέγοντας πως αποτυπώνει το συλλογικό τραύμα που παραμένει ανοιχτό και την κοινωνική απαίτηση για λογοδοσία και δικαιοσύνη.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Πέτρος Κρίκης υπογράμμισε πως το μνημείο αποτελεί αποτέλεσμα του αγώνα της κοινωνίας και των κινητοποιήσεων που κράτησαν «ζωντανό» το αίτημα για απόδοση ευθυνών.
Εξέφρασε ωστόσο την άποψη ότι ο συμβολισμός του έργου θα μπορούσε να αποτυπώνει ακόμη πιο έντονα την έννοια της διεκδίκησης και του αγώνα, ενώ διατύπωσε προβληματισμούς για τη χωροθέτηση, προτείνοντας ως εναλλακτικές την περιοχή του ΟΣΕ ή την κεντρική πλατεία κοντά στο Δικαστικό Μέγαρο.
Παρά τις επιμέρους παρατηρήσεις, και οι δύο παρατάξεις υπερψήφισαν την πρόταση, η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο Λάρισας.
Δείτε φωτογραφίες από τη συνεδρίαση:
newsroom onlarissa.gr // Φωτό: Γιάννης Μυλωνάς – onlarissa.gr
