Η 28η Οκτωβρίου κατέχει ξεχωριστή θέση στην ελληνική ιστορία, καθώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ιστορικό «ΟΧΙ» του 1940 και την αντίσταση της Ελλάδας απέναντι στη φασιστική Ιταλία. Ωστόσο, η ημέρα περιλαμβάνει και άλλα σημαντικά γεγονότα, όπως τα αποκαλυπτήρια του Αγάλματος της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη, την Πορεία προς τη Ρώμη του Μπενίτο Μουσολίνι και τη λήξη της κρίσης των πυραύλων της Κούβας.
Ας δούμε ορισμένα από τα σημαντικότερα γεγονότα, τις γεννήσεις και τους θανάτους που καταγράφηκαν σαν σήμερα.
Γεγονότα
312: Ο Μέγας Κωνσταντίνος νικά τον Μαξέντιο στη Μάχη της Μιλβίας Γέφυρας, κοντά στη Ρώμη. Η νίκη αυτή αποτελεί καθοριστικό σταθμό στην άνοδό του στην εξουσία και συνδέεται με την κατοπινή αλλαγή της στάσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας απέναντι στον Χριστιανισμό.
1636: Ιδρύεται στη Μασαχουσέτη το εκπαιδευτικό ίδρυμα που αργότερα θα ονομαστεί Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ένα από τα παλαιότερα και σημαντικότερα πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών.
1822: Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, ελληνικός στολίσκος επιτίθεται στον οθωμανικό στόλο στο λιμάνι της Τενέδου. Ο Κωνσταντίνος Κανάρης πραγματοποιεί επιτυχημένη επιχείρηση με πυρπολικό, προκαλώντας την καταστροφή μεγάλου οθωμανικού πολεμικού πλοίου.
1886: Πραγματοποιούνται τα επίσημα αποκαλυπτήρια του Αγάλματος της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη από τον Αμερικανό πρόεδρο Γκρόβερ Κλίβελαντ. Το μνημείο, δώρο της Γαλλίας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, εξελίσσεται σε παγκόσμιο σύμβολο ελευθερίας και δημοκρατίας.
1912: Ο διάδοχος Κωνσταντίνος εισέρχεται επίσημα στη Θεσσαλονίκη, δύο ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας παράδοσής της στον ελληνικό στρατό κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Η είσοδός του συνοδεύεται από ενθουσιώδη υποδοχή των κατοίκων.
1918: Ανακηρύσσεται η ανεξαρτησία της Τσεχοσλοβακίας από την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, στο τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
1922: Πραγματοποιείται η «Πορεία προς τη Ρώμη» των φασιστικών δυνάμεων του Μπενίτο Μουσολίνι. Η κινητοποίηση οδηγεί σε πολιτική κρίση και ανοίγει τον δρόμο για την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Μουσολίνι, σηματοδοτώντας την αρχή της φασιστικής διακυβέρνησης στην Ιταλία.
1940: Η φασιστική Ιταλία επιτίθεται στην Ελλάδα, σηματοδοτώντας την είσοδο της χώρας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα ξημερώματα, ο Ιταλός πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι παραδίδει στον πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά τελεσίγραφο με το οποίο απαιτείται η είσοδος ιταλικών στρατευμάτων σε ελληνικό έδαφος.
Η ελληνική πλευρά απορρίπτει το τελεσίγραφο και λίγο αργότερα αρχίζει η ιταλική εισβολή από τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η ιστορική άρνηση μένει γνωστή ως το «ΟΧΙ» και αποτελεί διαχρονικό σύμβολο εθνικής αντίστασης και ενότητας.
1958: Ο καρδινάλιος Άντζελο Τζουζέπε Ρονκάλι εκλέγεται Πάπας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, λαμβάνοντας το όνομα Ιωάννης ΚΓ΄. Η παποσύνη του συνδέεται με σημαντικές μεταρρυθμίσεις και τη σύγκληση της Β΄ Συνόδου του Βατικανού.
1962: Ο Σοβιετικός ηγέτης Νικήτα Χρουστσόφ ανακοινώνει την απόφαση απομάκρυνσης των σοβιετικών πυραύλων από την Κούβα. Η εξέλιξη αποτελεί καθοριστικό βήμα για την αποκλιμάκωση της κρίσης που είχε φέρει τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση στα πρόθυρα πυρηνικού πολέμου.
2011: Ματαιώνεται η στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη, έπειτα από έντονες διαμαρτυρίες πολιτών και επεισόδια. Ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας αποχωρεί από τον χώρο της εξέδρας των επισήμων. Αντιδράσεις και διαμαρτυρίες σημειώνονται σε παρελάσεις σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
2021: Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ ανακοινώνει ότι η μητρική εταιρεία του Facebook μετονομάζεται σε Meta, σηματοδοτώντας τη στρατηγική στροφή του τεχνολογικού ομίλου προς την ανάπτυξη του metaverse.
Γεννήσεις
1897: Έντιθ Χεντ (Edith Head), Αμερικανίδα ενδυματολόγος του κινηματογράφου, η οποία κέρδισε οκτώ βραβεία Όσκαρ για τη δουλειά της σε μεγάλες κινηματογραφικές παραγωγές.
1912: Ρίτσαρντ Ντολ (Richard Doll), Βρετανός επιδημιολόγος, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στην επιστημονική τεκμηρίωση της σχέσης μεταξύ καπνίσματος και καρκίνου του πνεύμονα.
1914: Τζόνας Σολκ (Jonas Salk), Αμερικανός γιατρός και ερευνητής, γνωστός για την ανάπτυξη του πρώτου ευρέως χρησιμοποιούμενου αποτελεσματικού εμβολίου κατά της πολιομυελίτιδας.
1930: Μπέρνι Έκλεστοουν (Bernie Ecclestone), Βρετανός επιχειρηματίας, που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην εμπορική ανάπτυξη και τη διεθνή καθιέρωση της Formula 1.
1944: Κολούσε (Coluche), Γάλλος κωμικός και ηθοποιός, γνωστός για τη σατιρική του δράση και την ίδρυση της φιλανθρωπικής οργάνωσης Les Restos du Cœur.
1955: Μπιλ Γκέιτς (Bill Gates), Αμερικανός επιχειρηματίας και συνιδρυτής της Microsoft, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία της πληροφορικής και της τεχνολογίας.
1963: Έρος Ραμαζότι (Eros Ramazzotti), Ιταλός τραγουδιστής και τραγουδοποιός, με πολυετή διεθνή καριέρα και εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων.
1967: Τζούλια Ρόμπερτς (Julia Roberts), Αμερικανίδα ηθοποιός, βραβευμένη με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου για την ταινία «Erin Brockovich».
1974: Χοακίν Φίνιξ (Joaquin Phoenix), Αμερικανός ηθοποιός, βραβευμένος με Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου για την ταινία «Joker».
Θάνατοι
312: Μαξέντιος, Ρωμαίος αυτοκράτορας, ο οποίος χάνει τη ζωή του κατά τη Μάχη της Μιλβίας Γέφυρας, όπου ηττάται από τις δυνάμεις του Μεγάλου Κωνσταντίνου.
1704: Τζον Λοκ (John Locke), Άγγλος φιλόσοφος και γιατρός, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του εμπειρισμού και της φιλελεύθερης πολιτικής φιλοσοφίας.
1818: Άμπιγκεϊλ Άνταμς (Abigail Adams), σύζυγος του δεύτερου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζον Άνταμς, γνωστή για τις απόψεις της σχετικά με την εκπαίδευση και τα δικαιώματα των γυναικών.
1850: Ιωάννης Δόμπολης, έμπορος και ευεργέτης ελληνικής καταγωγής, ο οποίος συνέβαλε οικονομικά στην ανάπτυξη της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα και υπήρξε συνεργάτης του Ιωάννη Καποδίστρια.
1943: Κώστας Δημητριάδης, Έλληνας γλύπτης, γνωστός για το έργο «Ο Δισκοβόλος», το οποίο τιμήθηκε με χρυσό μετάλλιο στους καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 1924.
1984: Κώστας Βικελίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής, που αγωνίστηκε στον Άρη Θεσσαλονίκης και υπήρξε μία από τις σημαντικές μορφές της ιστορίας του συλλόγου.
1998: Τεντ Χιουζ (Ted Hughes), Βρετανός ποιητής και συγγραφέας, που διετέλεσε επίσημος ποιητής της Μεγάλης Βρετανίας και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μορφές της αγγλικής ποίησης του 20ού αιώνα.
2007: Τζίμης Μακούλης, Έλληνας τραγουδιστής, με σημαντική παρουσία στο ελληνικό ελαφρό τραγούδι και διεθνή καριέρα.
2010: Γιάννης Σακελλαράκης, Έλληνας αρχαιολόγος, γνωστός για το ανασκαφικό του έργο στην Κρήτη και ιδιαίτερα στις Αρχάνες και το Ιδαίο Άντρο.
